Dấu hiệu đã lệ thuộc thiết bị và cách tự nhìn lại

Với thuốc lá, việc hết một điếu là một mốc tự nhiên để đếm. Với thiết bị điện tử thì không có mốc nào cả, và đó là lý do người dùng thường không biết mình đã dùng tới đâu.

Vì sao khó tự nhận ra

• Không có điểm dừng tự nhiên.
• Dùng rải rác cả ngày.
• Mỗi lần chỉ vài hơi.
• Không có mốc để đếm.
• Lượng tăng dần mà không nhận thấy.

Mục thứ ba là cơ chế then chốt: mỗi lần nhỏ tới mức không đáng ghi nhớ, nhưng cộng lại thì khác.

Dấu hiệu về lượng dùng

• Dùng nhiều hơn dự định ban đầu.
• Lượng dung dịch dùng hết nhanh hơn trước.
• Nạp lại thường xuyên hơn.
• Mua nhiều hơn mỗi lần.
• Dự trữ sẵn để không bị hết.

Mục thứ năm là hành vi đáng chú ý vì việc dự trữ cho thấy nỗi lo hết đã thành một mối bận tâm.

Dấu hiệu về cảm giác khi thiếu

• Khó chịu khi không có thiết bị.
• Bứt rứt khi hết dung dịch.
• Lo lắng khi sắp hết.
• Khó tập trung khi không dùng được.
• Dễ cáu.
• Dùng vào thấy dễ chịu hẳn.

Mục cuối là dấu hiệu rõ nhất vì nó cho thấy việc dùng đang giải toả khó chịu chứ không tạo ra dễ chịu mới.

Dấu hiệu về thói quen

• Mang theo mọi lúc.
• Dùng ngay sau khi thức dậy.
• Dùng trong đêm khi tỉnh giấc.
• Dùng ở những nơi không nên dùng.
• Kiểm tra thiết bị theo phản xạ.

Mục thứ hai là dấu hiệu có giá trị cao và nó cũng được dùng khi đánh giá lệ thuộc thuốc lá.

Dấu hiệu về khả năng kiểm soát

• Đã thử giảm mà không giảm được.
• Đã thử ngưng mà quay lại.
• Dùng trong tình huống đã tự hứa không dùng.
• Che giấu lượng dùng với người khác.
• Khó chịu khi bị hỏi về việc này.

Mục cuối là phản ứng đáng chú ý vì sự phòng thủ thường xuất hiện trước khi người ta thừa nhận với chính mình.

Cách đếm trung thực hơn

• Đếm lượng dung dịch dùng hết trong một tuần.
• Ghi số lần nạp lại.
• Ghi lại mỗi lần dùng trong ba ngày.
• Ghi ngay chứ không nhớ lại.
• So với dự đoán ban đầu của mình.

Mục cuối là phần gây bất ngờ nhất vì con số thật thường cao hơn nhiều so với ước lượng.

Thử ngưng một thời gian ngắn

• Một số người dùng cách này để tự đánh giá.
• Xem có khó khăn gì không.
• Xem sau bao lâu thì thấy bứt rứt.
• Ghi lại cảm giác.
• Nếu khó khăn rõ thì nên nói với bác sĩ.

Mục thứ ba cho thông tin khá rõ: nếu chỉ sau vài giờ đã khó chịu thì mức lệ thuộc không nhẹ.

Về việc so với thuốc lá

• Nhiều người tự an ủi rằng dù sao cũng hơn hút thuốc.
• Phép so sánh đó không trả lời câu hỏi đang đặt ra.
• Câu hỏi là mình có đang lệ thuộc không.
• Và có muốn tiếp tục như vậy không.
• Hai câu hỏi độc lập với phép so sánh.

Mục thứ hai là cách thoát khỏi một lối nghĩ khiến nhiều người trì hoãn việc nhìn nhận vấn đề.

Khi đang dùng để bỏ thuốc lá

• Kiểm xem đã bỏ được thuốc lá chưa.
• Kiểm xem đã dùng bao lâu so với dự định.
• Kiểm xem lượng tăng hay giảm.
• Kiểm xem có mốc kết thúc không.
• Bàn lại với bác sĩ nếu không có mốc nào.

Mục thứ tư là câu hỏi quyết định vì một biện pháp tạm không có thời hạn thì không còn là tạm nữa.

Nói với bác sĩ

• Nói lượng dùng thật.
• Nói loại sản phẩm và nồng độ nếu biết.
• Nói thời gian đã dùng.
• Nói tiền sử hút thuốc lá.
• Nói các lần đã thử ngưng.
• Nói các triệu chứng nếu có.

Mục thứ hai hữu ích nếu biết được, vì nồng độ ảnh hưởng tới cách lên kế hoạch.

Nguyên tắc khi muốn ngưng

• Tương tự như bỏ thuốc lá.
• Có hai phần cần xử lý riêng.
• Lập danh sách tình huống kích hoạt.
• Chuẩn bị cách thay thế.
• Đặt ngày cụ thể.
• Bàn với bác sĩ về hỗ trợ.

Mục đầu tiên là tin hữu ích vì toàn bộ phương pháp đã có sẵn và áp dụng được ngay.

Điều đáng nhớ nhất

• Không có điểm dừng tự nhiên nên khó tự nhận ra.
• Đếm bằng con số thay vì bằng cảm nhận.
• Dùng ngay sau khi thức dậy là dấu hiệu rõ.
• Phép so sánh với thuốc lá không trả lời câu hỏi đang đặt ra.
• Nguyên tắc ngưng giống bỏ thuốc lá.

Mục thứ hai là việc làm được ngay trong tuần này và nó thường là bước đầu tiên của mọi thay đổi.

Câu hỏi thường gặp