Nói chuyện trong gia đình về thuốc lá điện tử

Trong phần lớn các gia đình, vấn đề không nằm ở việc thiếu thông tin mà ở việc không nói chuyện được với nhau về nó. Bài này nói về phần đó.

Vì sao cách mở đầu quan trọng

• Phản ứng đầu tiên quyết định phần còn lại.
• Một câu buộc tội đóng luôn cánh cửa.
• Người kia chuyển sang phòng thủ.
• Thông tin sau đó không được nghe.
• Lần sau càng khó nói hơn.

Mục cuối là cái giá dài hạn của một lần mở đầu sai, và nó thường lớn hơn vấn đề ban đầu.

Chuẩn bị trước khi nói

• Tìm hiểu về chủ đề trước.
• Xác định rõ mình muốn gì.
• Chọn thời điểm cả hai bình tĩnh.
• Chọn nơi riêng tư.
• Dành đủ thời gian.
• Chuẩn bị tinh thần nghe điều không muốn nghe.

Mục cuối là phần khó nhất và cũng là phần quyết định cuộc trò chuyện có thật hay không.

Cách mở đầu

• Bắt đầu bằng câu hỏi.
• Hỏi người kia biết gì về chủ đề.
• Nói rõ mục đích là tìm hiểu.
• Không kết luận trước.
• Không dùng giọng buộc tội.

Mục thứ hai hiệu quả vì nó đặt cả hai vào vị trí cùng bàn một chủ đề thay vì đối đầu.

Lắng nghe trước

• Nghe hết trước khi phản ứng.
• Không ngắt lời.
• Hỏi thêm để hiểu rõ.
• Tìm hiểu lý do bắt đầu.
• Lý do thật thường nằm ở chỗ khác.

Mục cuối là phát hiện quan trọng vì nguyên nhân thường là căng thẳng, áp lực bạn bè hoặc một vấn đề khác.

Vì sao cấm đoán đơn thuần ít hiệu quả

• Không giải quyết lý do gốc.
• Đẩy hành vi vào chỗ kín đáo.
• Mất khả năng theo dõi.
• Mất khả năng hỗ trợ.
• Tạo thêm khoảng cách.

Mục thứ tư là mất mát lớn nhất vì nó lấy đi đúng thứ mình cần để giúp được.

Nói về cơ chế thay vì về đạo đức

• Giải thích cách chất tạo lệ thuộc.
• Nói về việc dễ dùng nhiều hơn dự định.
• Nói về việc khó bỏ về sau.
• Tránh giọng phán xét.
• Tôn trọng khả năng suy nghĩ của người kia.
• Thông tin thuyết phục hơn lời răn dạy.

Mục cuối đúng đặc biệt với người trẻ, vốn phản ứng mạnh với giọng dạy dỗ.

Đưa ra đề nghị cụ thể

• Cụ thể hơn yêu cầu chung.
• Đề nghị cùng đi khám.
• Đề nghị thử ngưng một tuần.
• Đề nghị ghi lại lượng dùng.
• Đề nghị không dùng trong nhà.
• Từng bước một.

Mục cuối là cách tiếp cận hiệu quả hơn vì một bước nhỏ dễ được chấp nhận hơn một thay đổi toàn bộ.

Khi người kia không muốn nói

• Không ép.
• Nói rõ mình sẵn sàng nghe bất cứ lúc nào.
• Không phản ứng gay gắt.
• Để cửa mở.
• Quay lại chủ đề sau một thời gian.
• Kiên nhẫn.

Mục thứ tư quan trọng hơn việc nói được gì trong lần này, vì phần lớn thay đổi cần nhiều cuộc trò chuyện.

Khi chính mình cũng đang dùng

• Thừa nhận thay vì né tránh.
• Nói về khó khăn của chính mình.
• Đề nghị cùng thay đổi.
• Cùng đặt mục tiêu.
• Có sức thuyết phục hơn nhiều.

Mục thứ hai có tác dụng bất ngờ vì nó biến cuộc trò chuyện từ trên xuống thành ngang hàng.

Giữa vợ chồng

• Tránh biến thành cuộc tranh cãi thường trực.
• Không nhắc đi nhắc lại mỗi ngày.
• Nói rõ lo lắng của mình một lần.
• Đề nghị cụ thể.
• Hỗ trợ khi người kia sẵn sàng.
• Không biến thành điều kiện trong quan hệ.

Mục thứ hai đáng lưu ý vì việc nhắc liên tục thường tạo phản ứng ngược.

Với người lớn tuổi trong nhà

• Giữ sự tôn trọng.
• Tránh giọng chỉ trích.
• Nêu qua sức khoẻ của trẻ nhỏ trong nhà.
• Đề nghị cùng đi khám.
• Ghi nhận từng bước nhỏ.

Mục thứ ba thường hiệu quả hơn vì nó chuyển trọng tâm từ bản thân người hút sang người khác.

Khi cần tới hỗ trợ y tế

• Khi đã có dấu hiệu lệ thuộc rõ.
• Khi đã thử ngưng nhiều lần không được.
• Khi có triệu chứng sức khoẻ.
• Khi người dùng còn nhỏ tuổi.
• Đưa đi khám thay vì tự xử lý.

Mục cuối là ranh giới cần nhận ra vì có những tình huống vượt khỏi phạm vi giải quyết trong gia đình.

Điều đáng nhớ nhất

• Cách mở đầu quyết định nhiều hơn nội dung.
• Hỏi và nghe trước khi kết luận.
• Lý do thật thường nằm ở chỗ khác.
• Đề nghị cụ thể hơn yêu cầu chung.
• Để cửa mở cho cuộc trò chuyện sau.

Mục cuối là điều đáng giữ nhất vì gần như không có gia đình nào giải quyết được chuyện này trong một lần nói.

Câu hỏi thường gặp